Ouderdomsdiabetes, ook wel diabetes type 2 genoemd, is een chronische aandoening waarbij het lichaam niet goed meer reageert op insuline, of onvoldoende insuline aanmaakt. Hierdoor blijft er te veel glucose (suiker) in het bloed, wat op termijn schadelijk kan zijn voor het lichaam.
In tegenstelling tot diabetes type 1, waarbij het lichaam zelf geen insuline meer produceert, maakt het lichaam bij ouderdomsdiabetes vaak nog wel insuline aan — maar de cellen reageren er minder goed op. Dit noemen we insulineresistentie.
Hoe werkt dat precies?
Ons lichaam haalt energie uit glucose, een vorm van suiker die ontstaat uit de koolhydraten die we eten. Deze glucose komt via het bloed bij de lichaamscellen terecht. Maar om glucose in de cel te krijgen, is het hormoon insuline nodig — geproduceerd door de alvleesklier.
Bij ouderdomsdiabetes gebeurt er het volgende:
- De cellen reageren niet goed meer op insuline (insulineresistentie).
- De alvleesklier probeert dit te compenseren door extra insuline aan te maken.
- Uiteindelijk raakt de alvleesklier uitgeput en daalt de insulineproductie.
- Het resultaat: een te hoog suikergehalte in het bloed.
Een langdurig verhoogde bloedsuiker kan schade veroorzaken aan onder andere ogen, nieren, zenuwen, hart en bloedvaten.
Hoe herken je ouderdomsdiabetes?
Ouderdomsdiabetes ontwikkelt zich vaak langzaam en wordt daardoor niet altijd meteen opgemerkt. Veel mensen lopen er jaren mee rond zonder het te weten. De meest voorkomende klachten zijn:
- Vermoeidheid
- Veel dorst en vaak plassen
- Wazig zien
- Langzaam genezende wondjes
- Infecties, zoals blaasontstekingen of huidproblemen
Soms wordt ouderdomsdiabetes pas ontdekt bij een routinecontrole of wanneer er complicaties optreden.
Hoe krijg je ouderdomsdiabetes?
Er is niet één duidelijke oorzaak. Ouderdomsdiabetes ontstaat vaak door een combinatie van factoren:
- Leeftijd: de kans neemt toe vanaf ongeveer 45 jaar.
- Overgewicht: vooral buikvet vergroot het risico sterk.
- Weinig lichaamsbeweging
- Ongezonde voeding (veel suiker en bewerkte koolhydraten)
- Erfelijkheid: als ouder(s) of broer/zus diabetes hebben.
- Hoge bloeddruk of hoog cholesterol
Het goede nieuws: je kunt het risico op ouderdomsdiabetes aanzienlijk verkleinen — en de ziekte zelfs tijdelijk omkeren — door je leefstijl aan te passen.
Hoe vaak komt ouderdomsdiabetes voor?
Ouderdomsdiabetes is de meest voorkomende vorm van diabetes in Nederland. Ongeveer 1,1 miljoen mensen leven met diabetes type 2, en dat aantal groeit nog steeds. Naar schatting weet 1 op de 3 mensen met ouderdomsdiabetes niet dat hij of zij het heeft.
Ook jongeren krijgen er steeds vaker mee te maken, onder andere door overgewicht en een zittende leefstijl. Toch komt het het meest voor bij mensen boven de 50 jaar.
Is ouderdomsdiabetes normaal?
Hoewel het veel voorkomt, is ouderdomsdiabetes niet ‘normaal’. Het is geen onschuldig ouderdomsverschijnsel, maar een serieuze aandoening met mogelijke complicaties. Gelukkig kun je met de juiste behandeling en leefstijl lang en gezond leven met diabetes type 2.
Wat kun je zelf doen?
Bij de diagnose ouderdomsdiabetes krijg je vaak het advies om gezonder te eten, meer te bewegen en af te vallen als dat nodig is. Soms is dit al genoeg om je bloedsuikerwaarden onder controle te krijgen. In andere gevallen zijn medicijnen of insuline nodig.
Wat je zelf kunt doen:
- Kies voor volkorenproducten, groenten en gezonde vetten
- Beweeg minstens 30 minuten per dag
- Beperk suiker, frisdrank en bewerkte voeding
- Laat je regelmatig controleren door je huisarts of praktijkondersteuner
Meer weten?
Op deze website vind je betrouwbare informatie over ouderdomsdiabetes, praktische tips voor voeding en beweging, uitleg over behandelingen, en herkenbare verhalen van anderen.
Blijf niet met vragen rondlopen. Ouderdomsdiabetes is goed te behandelen — en je staat er niet alleen voor.